۴ دقیقه

آشالازی چیست ؟

آنچه می خوانید...

گیر کردن آب و غذا در گلو را جدی بگیرید

خوب است بدانید در فرد مبتلا به آشالازی قسمت عصبی داخل بافت مری صدمه می بیند و مهم ترین مساله ای که ایجاد می شود افزایش فشار قسمت انتهای مری است. به این ترتیب غذا نمی تواند از مری وارد معده شود و وقتی غذا نتواند از مری وارد معده شود اغلب غذا گیر می کند که به این حالت دیسفاژی نیز گویند  استرس، اضطراب و مشکلات روحی  فرد باعث بیشتر شدن  دیسفاژی  می شود. گاهی اوقات علاوه بر غذاهای جامد حتی مایعات مانند آب هم در گلو گیر می کند. البته در برخی مواقع هم گیر کردن مواد غذایی به دلیل ضایعات مکانیکی مری مثل سرطان مری است که در نتیجه آن مری تنگ شده و اختلال در بلع اتفاق می افتد.

آشالازی بیماری حرکتی مری است انسداد عملکردی مری در این سندرم ناشی از شل شدن ناقص اسفنکتر تحتانی مری است و به همین دلیل این بیماری را آشالازی به معنای شل نشدن نامید.

آشالازی  به انگلیسی   Achalasiنامیده می  شود   واژه آشالازی به معنای “عدم آرامش” است و به ناتوانی اسفنکتر تحتانی مری (یک حلقه عضلانی است که بین مری و معده قرار دارد) برای باز شدن و دادن اجازه ورود غذا به معده، اشاره دارد.  

بسیاری از افراد مبتلا به آشالاژی از بوی بد دهان شکایت دارند.   گیر کردن غذا باعث بوی بد و شدید دهان می شود.  بیمارانی که آشالازی دارند ممکن است درد سینه پیدا کنند. حتی آشالازی ممکن است باعث برگشت غذای خورده شود و آبسه ریه شود.

علائم و نشانه های آشالازی

یکی از شایع ترین علائم و نشانه های آشالازی اختلال در بلع  می باشد. برخی دیگر علائم این اختلال عبارت است از:

  • استفراغ
  • احساس درد قفسه سینه
  • احساس وجود توده در گلو
  • احساس سوزش معده (ترش کردن)
  •  کاهش وزن ناگهانی بدون دلیل
  • سرفه های شبانه
  • احساس سوزش پشت جناغ

روشهای تشخیص بیماری:

رادیوگرافی: رادیوگرافی بلع باریوم زیر فلوئوروسکوپی به عنوان یک روش مناسب جهت غربالگری بیماران دارای دیسفاژی به خصوص زمانی که آشالازی در تشخیص افتراقی قرار گیرد به شمار می رود.

آندوسکوپی: به عنوان یک روش تشخیصی مهم در تمام بیماران مشکوک به آشالازی باید صورت گیرد. تاکید بر انجام آن جهت ردیابی بیماری هایی است که آشالازی اولیه را تقلید می کنند و همچنین بررسی مخاط مری قبل از انجام هر گونه درمان است. 

مانومتری: مانومتری به عنوان یک روش تشخیص آشالازی از اهمیت بسزایی برخوردار است.  کلیه بیمارانی که با علائم دیسفاژی مراجعه می کنند پس از انجام آندوسکوپی و رادیوگرافی در صورت شک به آشالازی تحت مانومتری قرار می گیرند. مانومتری به کشف زودرس آشالازی قبل از اتساع و تغییر شکل مری و در نتیجه بهبود کیفیت درمانی کمک می کند بنابراین در کلیه بیماران آشالازی تایید نهایی تشخیص با مانومتری صورت می گیرد.

درمان آشالازی

برای درمان آشالازی راههای مختلفی وجود دارد   

دارو درمانی

نیتراتها و بلوک کننده های کانال کلسیم دو دسته دارو ئی هستند که اثر شل کنندگی روی عضلات اسفنگتر تحتانی مری دارند.این قرصها زیر زبانی هستند و ۱۰ الی ۳۰ دقیقه قبل از غذا مصرف میشوند.

بالون زدن

بالون زدن به طور مکانیکی  باعث منقبض شدن عضلات اسفنگتر مری  میشود.  این روش درمانی در دو سوم بیماران مبتلا به آشالازی علائم بیماری را کاهش میدهد .البته بیش از نصف بیماران مجبور میشوند که برای بهبود بیماری بیش ازیکبار این کار را انجام دهند.

جراحی (میوتومی) 

منظور از میوتومی این است که در ناحیه اسفنگتر تحتانی یک فیبر عضلانی را مستقیما ببریم.در گذشته برای این کار باید جدار قفسه سینه و شکم را باز میکردند اما امروزه این کار توسط یک لاپاروسکوپ و با یک برش بسیار کوچک قابل انجام است.

تزریق سم بوتولونیم

این روش جدیدترین روش درمانی آشالازی است. سم بوتولونیم به طور موقت سلولهای عصبی را که فرمان انقباض به اسفنگتر تحتانی مری میدهد  فلج میکند.به نظر میرسد که این روش در بیمارانی که بالای ۵۰ سال دارند مناسب است.البته از تزریق این سم میتوان به عنوان یک روش تشخیصی در کسانی که مشکوک به آشالازی هستند نیز استفاده کرد.

 

 

دکتر مهدی جلالی

دکتر مهدی جلالی

متخصص جراحی عمومی / فلوشیپ لاپاروسکوپی پیشرفته
– عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران
– عضو انجمن جراحان چاقی جهان
– فعالیت بیش از 20 سال در زمینه انواع جراحی چاقی