۹ دقیقه
سندروم-دامپینگ چیست؟

همه چیز در مورد سندرم دامپینگ

آنچه می خوانید...

سندرم دامپینگ، عارضه ای طاقت فرسا و ناگهانی!

سندرم دامپینگ از جمله بیماری های معده محسوب می شود که کاملا ناگهانی رخ داده و سبب درد بسیاری در معده و گهگاهی نیز روده های شخص می شود. حتما می پرسید سندرم دامپینگ چگونه به وجود می آید؟ یا سندرم دامپینگ کشنده است یا خیر؟ علل و عوامل ابتلای افراد به سندرم دامپینگ چیست؟ در این مطلب قصد داریم به تمام سوالات مربوط به سندرم دامپینگ و همچنین راه های درمان آن بپردازیم و به تمام این سوالات و مسائل مربوط به آن پاسخ دهیم.
در صورتی که می خواهید با این بیماری بیشتر آشنا شوید و اگر به دنبال پاسخ سوالات ذهن تان درباره بیماری سندرم دامپینگ هستید لطفا تا انتهای این مطلب با ما همراه باشید.

سندرم دامپینگ چیست؟

سندرم دامپینگ از جمله متداول ترین بیماری های مربوط به معده می باشد که با دردهای شدید و طولانی همراه است. در حالت معمولی بیماری سندروم دامپینگ کمتر برای افراد عادی رخ می دهد و معمولا ابتلای به این بیماری در افرادی که به نوعی سابقه یک یا چند عمل جراحی بر روی معده شان را دارند بسیار محتمل تر است.
به عبارتی می توان اینگونه بیان کرد که بیماری سندرم دامپینگ اغلب در افرادی رخ می دهد که قبلا دچار بیماری های سخت معده یا جراحی های معده و سرطان معده شده اند. به زبان دیگر سندرم دامپینگ را همچنین می توان یکی از بیماری ها و عوارض جانبی سرطان و برخی عمل های جراحی معده دانست.
در بیماری سندرم دامپینگ معده افراد توانایی نگهداری غذا و هضم و انجام مراحل گوارشی به طور منظم روی غذا را از دست می دهند و لذا غذا به سرعت از معده به سمت روده ها حرکت خواهد کرد. طبیعتا این غذا هنوز به حد کافی ریز و خرد نشده است و در نتیجه به روده ها فشار دوچندانی جهت هضم آن وارد می شود. این درد در مواقعی نیز ممکن است آنچنان زیاد شود که سبب انتقال شخص به بیمارستان گردد.

سندرم دامپینگ پس از جراحی معده شایع است. این یک گروه از علائم است که ممکن است ناشی از برداشتن قسمتی از معده شما یا سایر جراحی های مربوط به معده باشد. علائم از خفیف تا شدید متغیر است و اغلب با گذشت زمان کاهش می یابد. اگرچه ممکن است در ابتدا سندرم دامپینگ را نگران کننده بدانید، اما تهدید کننده زندگی نیست. می توانید با ایجاد تغییر در غذا و نحوه خوردن آن را کنترل کنید. با کنترل سندرم دامپینگ، از غذاهایی که باعث افزایش وزن می شوند نیز اجتناب می کنید.

چه چیزی باعث سندرم دامپینگ می شود؟

سندرم های دامپینگ زودهنگام و دیررس علل متفاوتی دارند.

سندرم دامپینگ زودهنگام: مقادیر زیادی غذا از معده شما سریعتر از حالت عادی به داخل اثنی عشر (روده کوچک) منتقل می شود. پس از این حرکت غذایی، مایع از معده به روده کوچک شما سرازیر می شود. این مایع مخلوطی از اسید معده و غذاها و نوشیدنی های تا حدی هضم شده است.
سندرم دامپینگ دیرهنگام: علائم زمانی رخ می دهد که مقدار زیادی گلوکز (قند) از غذاها و نوشیدنی ها به سرعت به داخل روده کوچک منتقل می شود. رسیدن قند باعث می شود سطح قند خون (قند خون) شما سریعتر از حد معمول افزایش یابد. در پاسخ ، لوزالمعده شما هورمون انسولین را ترشح می کند. انسولین باعث می شود سطح گلوکز خون شما خیلی سریع افت کند. نتیجه می تواند هیپوگلیسمی (قند خون پایین) و علائم دیگر مانند ضعف باشد.

چه کسانی بیشتر در معرض ابتلا به سندرم دامپینگ هستند؟

اگر انواع خاصی از جراحی های معده را انجام داده باشید، به احتمال زیاد سندرم دامپینگ زودهنگام یا دیررس را تجربه خواهید کرد. این بیماری بیشتر در افرادی که تحت عمل جراحی قرار گرفته اند که بخش های بزرگی از معده را برداشته یا دور می زند، دیده می شود. این روشها شامل جراحی بای پس معده و گاسترکتومی است.

همچنین اگر شرایط پزشکی خاصی دارید، ممکن است سندرم دامپینگ را تجربه کنید. یک مثال، سوء هاضمه عملکردی است که باعث می شود قسمت فوقانی دستگاه گوارش، از جمله مری و معده ، غذا را به طور مداوم به جلو حرکت دهد. همچنین برخی از انواع آسیب های عصبی، مانند: برخی از جراحی های مری، بر نحوه نگهداری و انتقال معده به روده کوچک تأثیر می گذارد.

علائم سندرم دامپینگ چیست؟

علائم سندرم دامپینگ بستگی به نوع سندرم دامپینگ دارد.

سندرم دامپینگ زودهنگام معمولاً ظرف ۳۰ دقیقه پس از اتمام غذا رخ می دهد. اگر با سندرم دامپینگ زودهنگام زندگی می کنید، علائم شما ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  1. حالت تهوع
  2. استفراغ ، اسهال یا گرفتگی شکم
  3. احساس نفخ
  4. ضعف
  5. سرگیجه
  6. عرق سرد
  7. علائم سندرم دامپینگ دیررس معمولاً ۲ تا ۳ ساعت پس از غذا ظاهر می شود. علائم شما ممکن است شامل موارد زیر باشد:
  8. قند خون پایین (هیپوگلیسمی)
  9. ضعف
  10. عرق سرد
  11. سرگیجه
  12. ضربان قلب سریع یا نامنظم

سندرم دامپینگ چگونه تشخیص داده می شود؟

پزشک شما ممکن است سندرم دامپینگ را بر اساس علائم خاص شما و سابقه جراحی معده تشخیص دهد.

پزشک شما ممکن است آزمایشات تشخیصی بیشتری را برای تایید تشخیص شما و در سایر مشکلات پزشکی توصیه کند. این آزمایشات ممکن است شامل موارد زیر باشد:

آزمایش تحمل گلوکز: پزشک پس از حداقل ۸ ساعت پرهیز از خوردن نمونه خون می گیرد. پس از نمونه اولیه خون ، محلول حاوی گلوکز (قند) را می نوشید. نمونه های خون بیشتری بلافاصله پس از نوشیدن محلول و مجدداً هر ۳۰ دقیقه تا ۳ ساعت گرفته می شود. این آزمایش نحوه استفاده بدن از انسولین برای کنترل سطح قند خون را اندازه گیری می کند.
آزمایش تخلیه معده: این آزمایش نحوه تخلیه محتویات معده را ۱ تا ۴ ساعت بعد از غذا اندازه گیری می کند. قبل از آزمایش ، یک وعده غذایی حاوی مقدار کمی از مواد رادیواکتیو می خورید. با استفاده از اسکنر مخصوص ، پزشک می تواند حرکت غذا را از طریق دستگاه گوارش (GI) شما مشاهده کند. شما این آزمایش را در بیمارستان یا مرکز رادیولوژی انجام می دهید.
اندوسکوپی دستگاه گوارش فوقانی: پزشک از اندوسکوپ (یک لوله نازک و انعطاف پذیر با منبع نور) برای بررسی مری ، معده و اثنی عشر استفاده می کند. این آزمایش به پزشک شما کمک می کند تا مشکلات پزشکی دیگری را که می تواند باعث علائم شما شود شناسایی کند. این مشکلات دیگر می تواند شامل زخم یا التهاب مخاط معده شما باشد.
سری GI فوقانی: در طی این روش ، شما در مقابل یک دستگاه اشعه ایکس می نشینید یا می ایستید. پزشک محلول باریم را برای نوشیدن به شما ارائه می دهد. در حین نوشیدن ، پزشک شما مشاهده می کند که بدن شما چگونه این مایع را در اشعه ایکس پردازش می کند. محلول باریم به ایجاد عوارض خاص مانند انسداد روده در اشعه ایکس کمک می کند.

راه های درمان بیماری سندروم دامپینگ

خوشبختانه و به لطف پیشرفت های چشمگیر علمی و پزشکی، امروزه درمان بیماری سندروم دامپینگ نسبت به گذشته بسیار آسان تر و سریع تر انجام می شود. برای درمان بیماری سندروم دامپینگ راه های مختلفی وجود دارد و تشخیص و تجویز راه درمان این بیماری تنها نیازمند مراجعه به پزشک متخصص بیماری های گوارشی و تغذیه است.
در این بخش از مطلب می خواهیم متداول ترین راه های درمان بیماری سندروم دامپینگ را برای شما کاربران گرامی بیان کنیم. با ما همراه باشید.

۱.درمان بیماری سندروم دامپینگ با دارو

در این نوع درمان، پزشک متخصص ابتدا با تشخیص دقیق بیماری شخص، اقدام به تجویز داروهای خاص جهت معالجه و مداوای این بیماری می نماید. البته نوع دارویی که به این بیماران تجویز می شود کاملا به شدت بیماری، سن بیمار و همچنین صلاحدید پزشک متخصص دارد. رایج ترین دارویی که جهت درمان سندروم دامپینگ به افراد تجویز می شود ساندوستاتین است. سعی کنید این دارو را بدون مشورت با پزشک متخصص مصرف نکنید.

۲.درمان بیماری سندروم دامپینگ به صورت خانگی

اغلب بیماران به درمان این بیماری در منزل علاقه ی بیشتری نشان می دهند و مایلند در منزل به درمان آن بپردازند. لذا در این روش ضروری است که به نکات زیر جهت تسریع در بهبودی بیمار بپردازیم:
۱. از مصرف لبنیات پرچرب به شدت پرهیز نمایید.
۲. از مصرف سیگار و نوشیدن الکل اکیدا بپرهیزید.
۳. حجم غذای هر وعده را کمتر کنید و در عوض تعداد وعده ها را افزایش دهید.
۴. جهت کاهش سرعت انتقال غذاها از معده و روده ی کوچک به روده بزرگ، از مصرف نوشیدنی و آب همراه غذا بپرهیزید.
۵. جهت جبران کمبود آب بدن سعی کنید روزانه هشت الی ده لیوان آب بنوشید.
۶. جهت افزایش نظم در هضم و جذب غذا، منابع سرشار از فیبر بیشتری مصرف کنید.
۷. از مصرف بی رویه شکر و قند بپرهیزید و به دنبال جایگزین کردن قندهای دیگر مانند فروکتوز باشید.
۸. سعی کنید غذایتان را ایستاده مصرف نکنید.

۳.درمان بیماری سندروم دامپینگ با عمل جراحی

آخرین روش درمان بیماری سندروم دامپینگ، عمل جراحی است که البته تشخیص و تجویز این نوع درمان نیز حتما بایستی توسط پزشک متخصص انجام شود. تنها در صورتی که درمان خانگی و همچنین درمان با داروهای شیمیایی و حتی گیاهی چندان موثر واقع نشود، پزشک متخصص اقدام به عمل جراحی معده بیمار می نماید.
طی عمل جراحی که توسط پزشکان روی معده انجام می شود، هدف کاهش سرعت عبور غذاها از معده به روده هاست تا زمان ماندگاری غذا در معده افزایش یابد. قبل از انجام عمل جراحی معده، معایناتی توسط پزشک انجام می شود.

سخن پایانی

در این مطلب با بیماری سندروم دامپینگ به طور کامل آشنا شدیم و همچنین به بیان تمامی علل و عوامل و راه های تشخیص و درمان آن پرداختیم. در صورتی که به هر دلیلی علائم این بیماری در فردی مشاهده کردید سعی کنید به هیچ وجه بدون تشخیص و اجازه پزشک متخصص اقدام به تجویز داروی خاصی (اعم از گیاهی یا شیمیایی) به فرد بیمار نکنید چرا که ممکن است علاوه بر عدم درمان بیمار، سبب تشدید بیماری در وی شوید.
امیدواریم اطلاعات مفید و ارزنده ای رو در اختیارتون گذاشته باشیم. لطفا در قسمت دیدگاه ها، نظرات و پیشنهادات و یا انتقادات و تجربیات خودتون رو با ما و سایر کاربران سایت در میان بگذارید.

دکتر مهدی جلالی

دکتر مهدی جلالی

متخصص جراحی عمومی / فلوشیپ لاپاروسکوپی پیشرفته
– عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران
– عضو انجمن جراحان چاقی جهان
– فعالیت بیش از 20 سال در زمینه انواع جراحی چاقی