آیا می دانید رژیم غذایی بعد از بای پس معده در افرادی که این جراحی را انجام داده اند باید چگونه باشد؟ در پاسخ به این سوال باید اشاره کرد که رعایت درست تمامی این نکات باعث شده تا برش های ایجاد شده در این ناحیه با کمک رعایت وعده غذایی درست، هر چه سریع تر بهبود بیابد از همه مهم تر از رعایت این موضوع از اضافه وزن هم جلوگیری می کند. اگر می خواهید تا بیشتر در مورد این موضوع بدانید تا انتهای این نوشتار همراه ما باشید.
چرا باید رژیم غذایی بعد از بای پس معده رعایت شود؟
در پاسخ به این سوال باید اشاره کرد که با رعایت این نکات می توان از ایجاد مشکلات جلوگیری کرد که از مهم ترین آن ها عبارتند از:
- رژیم غذایی باعث شده تا از وارد شدن آسیب به معده جلوگیری شود.
- از ایجاد عوارض و خطرات ناشی از عمل جراحی پیشگیری می کند.
- برای جلوگیری از اضافه وزن می تواند بسیار موثر باشد.
- از کشیده شدن و بزرگ شدن معده به وسلیه غذایی که می خورید پیشگیری می کند.
البته ذکر این نکته بسیار حائز اهمیت می باشد که رعایت رژیم غذایی بسته به شرایط هر فردی کاملا متفاوت می باشد.
مواد غذایی مجاز و ممنوع بعد از بای پس معده
بعد از جراحی بای پس معده ، معده هم کوچکتر شده و هم حساستر است؛ برای همین انتخاب درست مواد غذایی یکی از مهمترین بخشهای موفقیت جراحی محسوب میشود. اگر بدانید چه چیزهایی «مجاز» و چه چیزهایی «ممنوع» است، هم از عوارض گوارشی (مثل درد، تهوع، رفلاکس و استفراغ) دور میمانید، هم نتیجه لاغریتان پایدارتر میشود.
در ادامه، بهصورت ترکیبی از توضیح کوتاه + جدول کاربردی مواد غذایی مناسب و نامناسب بعد از بای پس معده را میبینید.
مواد غذایی مجاز بعد از بای پس معده
در این مرحله، هدف این است که غذاها بهراحتی هضم شوند، پروتئین کافی برسانند و معده را اذیت نکنند. بنابراین تمرکز روی پروتئینهای کمچرب، مایعات سالم و کربوهیدراتهای سبک است.
| گروه غذایی | مثالها | توضیح کوتاه |
|---|---|---|
| پروتئینهای کمچرب | مرغ و ماهی پخته، بوقلمون، سفیده تخممرغ | کمک به ترمیم بافتها، حفظ عضله، هضم نسبتاً آسان |
| لبنیات کمچرب | شیر بدون چربی، ماست ساده یا یونانی کمچرب | منبع پروتئین و کلسیم، بدون چربی اضافه |
| کربوهیدراتهای سبک | سیبزمینی پورهشده، جو دوسر، مقدار کم نان نرم کامل | انرژیرسان، در صورت مصرف کنترلشده |
| میوههای نرم/پورهشده | پوره سیب، موز رسیده، هلو بدون پوست | تأمین ویتامین و فیبر ملایم، بدون پوست و دانه |
| سبزیجات بخارپز و نرم | هویج، کدو، بروکلی بخارپز | فیبر ملایم، کمک به کارکرد روده، بدون ادویه تند |
| مایعات سالم | آب بدون قند، آبگوشت کمچرب، چای کمرنگ بدون کافئین | پیشگیری از کمآبی، بدون شکر و گاز |
| منابع پروتئین مکمل | شیک پروتئینی مخصوص بعد از عمل (با تجویز پزشک) | تأمین پروتئین کافی در حجم کم |
نکته مهم این است که حجم هر وعده باید کم و جویدن بسیار کامل باشد؛ حتی همین غذاهای مجاز هم اگر تند و با حجم زیاد خورده شوند، میتوانند مشکلساز شوند.
مواد غذایی ممنوع بعد از بای پس معده
برخی مواد غذایی بهخاطر چربی بالا، هضم سخت، حجم زیاد یا ایجاد گاز میتوانند باعث درد، تهوع، استفراغ، نفخ و حتی کشیده شدن معده شوند. بعضی از آنها حداقل تا چند ماه بعد از عمل ممنوعاند و برخی بهتر است برای همیشه خیلی محدود مصرف شوند.
| گروه غذایی | مثالها | دلیل ممنوعیت / احتیاط |
|---|---|---|
| غذاهای پرچرب و سرخشده | سیبزمینی سرخشده، فستفود، سوسیس، کالباس | هضم سخت، تهوع، افزایش وزن مجدد، فشار روی معده |
| گوشتهای سفت و کبابی | استیک سفت، گوشت سرخشده، جوجه پرچرب | جویدن سخت، گیرکردن در معده کوچکشده، ایجاد درد |
| نان و غلات خشک و سفت | نان خشک، باگت سفت، حجم زیاد ماکارونی | ایجاد احساس گرفتگی و گیرکردن، سنگینی معده |
| نوشیدنیهای گازدار | نوشابه، آبگازدار | ایجاد گاز و فشار، خطر کشیدهشدن معده |
| شیرینیها و دسرهای قندی | کیک، شکلات، بیسکویت، دسرها، حلوا | خطر Dumping Syndrome، نوسان قند خون، بازگشت وزن |
| غذاهای بسیار تند و پرادویه | خوراکهای پر فلفل و ادویه زیاد | تحریک معده، سوزش و ناراحتی گوارشی |
| میوه و سبزیجات رشتهای/پوستدار | کرفس، آناناس رشتهای، نخودفرنگی با پوست | هضم سخت، نفخ، احتمال گیرکردن |
| نوشیدنیهای الکلی | هر نوع مشروب الکلی | آسیب به کبد، اختلال در متابولیسم، خطر بیشتر بعد از جراحی |
| مایعات همراه با غذا | نوشیدن آب و نوشیدنی حین غذا | کشیده شدن معده، عبور سریع غذا، کاهش احساس سیری |
در نهایت، یادتان باشد که مرحله جراحی، حجم معده و وضعیت کلی سلامتی هر فرد متفاوت است؛ بنابراین نوع و زمان مصرف این مواد غذایی باید حتماً با نظر جراح و متخصص تغذیه تنظیم شود. اگر بعد از خوردن غذایی دچار درد، تهوع یا احساس گیرکردن شدید، حتماً موضوع را با پزشک خود مطرح کنید.
مهم ترین نکات در خصوص رژیم غذایی بعد از بای پس معده
هر فردی بسته به شرایطی که دارد لازم است تا بعد از عمل خود از رژیم غذایی خاصی پیروی نماید اما در حالت کلی در هر برنامه ای رژیمی این برنامه وجود دارد که از مهم ترین آن ها عبارتند از:
- دقت داشته باشید که بعد از عمل خود از خودن غذاهای سرخ کردنی، شیر چرب یا گوشت باید اجتناب کنید.
- اگر عادت به مصرف سیگار دارید حتما بعد از عمل خود مصرف آن را قطع کنید.
- بهتر است تا از مصرف نوشیدنی های قندی نظیر آبمیوه و نوشابه به شدت اجتناب کنید.
- مصرف مواد غذایی که حاوی کربوهیدرات هستند مثل دسر، ماکارانی و … حتما باید حذف شود.
- مصرف نوشیدنی های الکلی بعد از عمل ممنوع است.
- بهتر است تا مصرف مولتی ویتامین ها را حتما در وعده های غذایی خود قرار دهید.
- در زمان مصرف غذا دقت داشته باشید که به هیچ عنوان از آب استفاده نکنید.
- از شیک پروتئینی استفاده نمایید.
مراحل رژیم غذایی بعد از بای پس معده
رژیم غذایی بعد از بای پس معده شامل مراحل مختلفی می شود که از مهم ترین آن ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:
مصرف مایعات
دقت داشته باشید که این موضوع یکی از مهم ترین مراحل بعد از عمل بای پس معده محسوب می شود و از ایجاد عوارض احتمالی می تواند جلوگیری کند. مصرف مایعاتی که در این مرحله پیشنهاد می شود شامل:
- سوپ و آبگوشت ولی باید حتما سبک باشد.
- مصرف ژلاتین بدن قند
- مصرف شیر آن هم بدون چربی
- مصرف چای و قهوه البته آن هم باید بدون کافئین باشد.
- مصرف آب که هیچ گونه شرینی نداشته باشد.
غذاهای پوره و نرم
در مرحله بعدی لازم است تا حتما طبق دستور بهترین جراح لاغری عمل کنید و در صورت تجویز این مرحله از رژیم غذایی را دنبال کنید.
ولی دقت داشته باشید که حتما مراحل زیر را رعایت نمایید که مهم ترین آن ها عبارتند از:
- از مصرف ادویه جات در غذاهای خود پرهیز نمایید.
- از سبزیجاتی مثل کلم بروکلی استفاده نمایید چرا که سرشار از فیبر هستند.
- مصرف میوه جات پوره شده مثل سیب، آناناس و … می تواند بسیار مفید باشد ولی میوه جاتی که دانه دارند را مصرف نکنید.
- پروتئین هایی مثل گوشت، ماهی و تخم مرغ را در وعده های خود قرار دهید.
دقت داشته باشید که غذاهای نرم را باید تا چند هفته مصرف نمایید و در صورت تجویز پزشک غذاهایی که نیاز به جویدن دارند را استفاده نمایید.
نکته: در زمان مصرف غذا دقت داشته باشید که لقمه ها حتما کوچک باشد و از همه مهم تر حتما آن را به خوبی بجوید.
غذاهای جامد
مرحله بعد از جراحی بای پس معده شامل مصرف غذاهای جامد می شود، دقت داشته باشید که شروع این مرحله معمولا حدود ۲ ماه بعد از عمل است.
دقت داشته باشید در این مرحله از مصرف غذاهای زیر خودداری نمایید.
- مصرف پاپ کورن
- گوشت سفت و سرخ شده
- غذاهایی حاوی ادویه جات زیاد
- نان خشک
- عدم مصرف نوشیدنی های گاز دار
- عدم مصرف سبزیجاتی که پوست دارند مثل نخود فرنگی
در انتهای این بخش تمامی مراحل گفته شده باید حتما توسط پزشک تجویز شود و به هیچ عنوان وعده غذایی را بدون دستور ایشان مصرف نکنید.
بیشتر بخوانید:هزینه بای پس معده در سال ۱۴۰۴ 💵
میزان پروتئین و ویتامینهای مورد نیاز بعد از بای پس معده
بعد از بای پس معده، هم حجم معده کوچکتر میشود و هم جذب مواد مغذی تغییر میکند؛ برای همین اگر به پروتئین و ویتامینها توجه نشود، مشکلاتی مثل خستگی، ریزش مو، ضعف عضلات و کمخونی بهوجود میآید.
پروتئین بعد از بای پس معده
پروتئین مهمترین بخش رژیم غذایی بعد از بای پس معده است؛ چون به ترمیم زخمها و حفظ عضلات کمک میکند.
- در هر وعده اول پروتئین بخورید و بعد سراغ بقیه غذاها بروید.
- منابع مناسب پروتئین:
- مرغ و ماهی پخته و کمچرب
- سفیده تخممرغ
- ماست و لبنیات کمچرب
- شیک پروتئینی مخصوص بعد از عمل (با نظر پزشک)
ویتامینها و املاح ضروری
بهدلیل تغییر در جذب، حتی با تغذیه خوب هم ممکن است بدن دچار کمبود ویتامین شود؛ به همین علت معمولاً پزشک این موارد را تجویز میکند:
- مولتیویتامین روزانه مخصوص بعد از جراحی لاغری
- کلسیم + ویتامین D برای سلامت استخوانها
- در صورت نیاز: آهن و ویتامین B12 و برخی مکملهای دیگر طبق آزمایش خون
مصرف این مکملها باید منظم و طولانیمدت باشد و سطح آنها هر چند وقت یکبار با آزمایش خون چک شود تا لاغری بدون آسیب به بدن پیش برود.
اشتباهات رایج بیماران در رژیم غذایی بعد از بای پس معده
خیلی از کسانی که بعد از بای پس معده دچار درد، تهوع، استفراغ یا توقف کاهش وزن میشوند، معمولاً چند اشتباه تغذیهای تکراری دارند. با پرهیز از این خطاها، هم راحتتر لاغر میشوید، هم بدنتان آسیب نمیبیند.
مهمترین اشتباهات رایج بیماران در رژیم غذایی بعد از بای پس معده:
- تند خوردن و نجویدن کافی
لقمههای بزرگ و جویدن کم، باعث گیرکردن غذا، درد و تهوع میشود.
➜ لقمه کوچک + جویدن کامل تا حد پوره. - نوشیدن آب و مایعات همراه غذا
معده را میکشد، غذا را سریع عبور میدهد و احساس سیری را کم میکند.
➜ مایعات را حدود ۳۰ دقیقه قبل یا بعد از غذا بنوشید، نه وسط غذا. - بازگشت به غذاهای چرب، شیرین و فستفود
باعث توقف کاهش وزن، بازگشت وزن و حتی سندرم دامپینگ (تعریق، تپش قلب، تهوع) میشود.
➜ غذاهای سرخشده، فستفود، شیرینی و نوشابه را تا حد ممکن حذف کنید. - کمتوجهی به پروتئین
کمبود پروتئین = ریزش مو، ضعف، شل شدن عضلات.
➜ در هر وعده اول پروتئین (مرغ، ماهی، ماست، شیک پروتئینی) و بعد بقیه غذاها. - پرخوری با معده کوچکشده
حجم زیاد غذا باعث درد، استفراغ و کشش معده میشود.
➜ وعدهها را کوچک کنید و بموقع که سیر شدید، قاشق را کنار بگذارید. - قطع خودسرانه مکملها و ویتامینها
مصرف نکردن مولتیویتامین، آهن، B12 و کلسیم کمخونی، ضعف و مشکلات استخوانی میآورد.
➜ مکملها را طبق تجویز پزشک، هر روز و طولانیمدت مصرف کنید.
اگر بعد از غذا مرتب دچار درد، تهوع، نفخ یا احساس گیرکردن میشوید، معمولاً یک جای کار رژیم یا عادتهای غذاییتان مشکل دارد و بهتر است حتماً با جراح یا متخصص تغذیهتان مشورت کنید.
سوالات متداول
۱.آیا بعد از بای پس معده می توان قهوه مصرف کرد؟
در پاسخ به این سوال باید گفت که مصرف قهوه ۲ ماه بعد از عمل ممنوع است از همه مهم تر قهوه های آماده را نیز به هیچ عنوان مصرف نکنید.
۲.چه غذاهایی را بعد از عمل بای پس معده باید مصرف آن برای همیشه قطع شود؟
دقت داشته باشید که غذاهای که خیلی دیر هضم می شوند، نوشیدنی های گاز دار، غذاهای پر چرب ممنوع است.
۳.چه غذاهایی را بعد از عمل بای پس معده نباید مصرف کرد؟
دقت داشته باشید در این دوران از مصرف غذاهای فست فودی و نان، غذاهای چرب و شور و شیرین خودداری نمایید.
جمعبندی
در انتهای این مقاله باید اشاره کنیم که رژیم غذایی بعد از عمل بای پس معده از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است و لازم است حتما برای دریافت نتیجه مطلوب با دقت بالایی آن را رعایت نمایید؛ همچنین به منظور عدم کمبود مواد مغذی در بدن، پزشک برای شما ویتامین ها ومواد مغذی تجویز می کند پس جای هیچ گونه نگرانی ندارد.
