۱۱ دقیقه
لاپاراسکوپی چست؟

همه چیز درباره لاپاراسکوپی

آنچه می خوانید...

لاپاروسکوپی یا درون بینی که به آن عمل جراحی “کم تهاجمی” هم گفته می شود نوعی روش تخصصی برای انجام عمل‌های جراحی است. در عمل جراحی لاپاروسکوپی جراح از شکاف‌های ۰.۵ تا ۱سانتی‌متری استفاده می کند. به این شکاف ها “پورت” گفته می‌شود.از هر پورت یک ابزار لوله‌ای شکل به نام تروکلر وارد بدن می‌شود. که از طریق آن یک ابزار تخصصی و یک دوربین به نام لاپاروسکوپ در این عمل وارد شکاف ایجاد شده می‌شود. در ابتدای عمل، شکم با گاز دی اکسید کربن تخلیه می‌شود تا فضای کار و فضای مناسب جهت دیدن برای جراح تأمین شود. لاپاروسکوپ، تصاویر را از حفره شکم به یک مانیتور با رزولوشن بالا در اتاق عمل ارسال می‌کند. در هنگام انجام عمل، جراح تصاویر دقیق گرفته شده از شکم را روی مانیتور می‌بیند و با کمک این سیستم جراح عمل را انجام می دهد.

تاریخچه لاپاراسکوپی  

 جالب است بدانید اولین لاپاراسکوپی روی حیوانات و روی سگ در سال ۱۹۰۲  انجام شده است. اما در مورد انسان اولین لاپاراسکوپی تشخیصی در سال ۱۹۵۰ انجام شد.

در مورد لاپاراسکوپی های درمانی طبق اسناد ارائه شده اولین لاپاراسکوپی درمانی آپاندکتومی بود که در سال ۱۹۸۱ در آلمان توسط جراحی به نام دکتر سن انجام شد و متاسفانه باعث طرد شدن او  از جامعه جراحی شد.

 در سال ۱۹۸۵ آقای دکتر مد اریک در آلمان جراحی بودند که اولین لاپاراسکوپی کیسه صفرا را انجام دادند یعنی لاپاراسکوپیک کله سیستکتومی که بازهم ترد شدن از جامعه جراحان آلمان را برای ایشان نیز به ارمغان آورد اما او دست از تلاش برنداشت و سرانجام  به  خاطر لاپاراسکوپی در سال ۱۹۹۲ بهترین جایزه سال جراحی آلمان به ایشان تعلق گرفت و بدین ترتیب لاپاراسکوپی سیر تکاملی خود را طی کرد و امروز بسیاری از اعمال جراحی با دو هدف تشخیصی و درمانی به وسیله لاپاراسکوپی انجام می شود.

چه نوع عمل‌های با استفاده از روش لاپاروسکوپی انجام می شود؟

از  تکنیک های لاپاراسکوپی در بسیاری از جراحی ها استفاده می شود از جمله برداشتن و حذف اندام هایی مانند کیسه صفرا یا آپاندیس در سیستم گوارش حذف یا ترمیم قسمت های معینی از روده بزرگ یا معده  در سیستم ادراری حذف یا ترمیم مثانه، میزنای یا حالب و کلیه ها متخصصین زنان و نازایی از این روش برای حذف یا ترمیم اندام های تولید مثل زنان، مانند رحم و لوله های فالوپی، بستن لوله های رحمی و اندومتریوز استفاده می کنند. مواردی چون اهدای کلیه از یک فرد به دیگری، اصلاح فتق، مشاهده کبد و پانکراس به منظور بررسی وجود تومورهای سرطانی و بسیاری از جراحی های دیگر….

بیهوشی در جراحی لاپاراسکوپی

از بیهوشی به منظور از بین بردن درد حین جراحی لاپاراسکوپی استفاده می‌شود. دو نوع بیهوشی در جراحی لاپاراسکوپی استفاده می‌شود. نوع اول بی‌حسی نخاعی است که نوعی بیهوشی موضعی است که از راه تزریق ماده بی‌حسی به فضای زیر سخت‌شامه انجام می‌شود. نوع  دوم بیهوشی که در جراحی لاپاراسکوپی به کار می‌رود استفاده از بیهوشی عمومی است که در طی عمل جراحی بیمار به طور کامل بیهوش است. که بیشتر به آن می پردازیم.

بیهوشی عمومی در جراحی های چاقی

منظور از بیهوشی عمومی کاهش سطح هوشیاری بیمار است تا حدی که حواس (به خصوص حس درد) فعالیتی نداشته باشد. در این نوع بیهوشی با تزریق دارو فرد به خواب عمیقی فرو می‌رود و هیچ‌گونه درد، حرکت و فشاری را حس نمی‌کند. به این منظور از فرد خواسته می‌شود که از طریق یک ماسک اکسیژن نفس بکشد و سپس دارو‌ها از طریق روش‌های تزریق داخل رگ  داده می‌شود که منجر به آرامش شده و سبب می‌شود فرد فورا به خواب فرو رود. بعد از اینکه بیمار کاملا بیهوش شد یک لوله تنفس به منظور کمک کردن به تنفس بهتر در نای فرد قرار داده می‌شود. این کار در اتاق عمل جراحی و تحت نظر پزشک بیهوشی وکارشناس هوشبری انجام خواهد شد. تیم مراقبت بیهوشی در صورت نیاز دارو‌های دیگری را  نیز  به بیمار تزریق می‌کنند.

مزایا لاپاراسکوپی

درد کم تر برای بیمار پس از عمل لاپارسکوپی نسبت به عمل جراحی باز
میزان خون ریزی بسیار کم تر
میزان استراحت کوتاه تر برای بیمار
احتمال حداقلی عفونت زخم و محل عمل
  در این روش به وسیله لنزهای به کار رفته در دوربین های دستگاه، دید و بزرگنمایی تصویر تا ۲۰ برابر چشم غیر مسلح ممکن می شود.
همچنین در روش لاپاراسکوپی فرد خیلی سریع تر به زندگی روزمره و محل کار خود باز می گردد.

نکات مهم قبل از عمل لاپاراسکوپی باید رعایت کنید.

تشخیص لاپاراسکوپی معمولاً در عرض ۴-۵ ساعت انجام می شود و برای اکثر بیماران، مدت اقامت بیش از ۲۴ ساعت نیست. با این حال، در مواردی که بیمار سابقه پزشکی بحرانی دارد و جراحی پیچیده است، مدت اقامت تا چند روز ادامه می یابد. در هر صورت، چند کار وجود دارد که بیماران می توانند برای آماده سازی بهتر و هوشمندتر انجام دهند.
همه شبهات خود را برطرف کنید:
طبیعی است که بیماران در مورد جراحی مراقب باشند و از آن بترسند. با این حال، بیماران باید به خاطر داشته باشند که بحث در مورد نگرانی های خود راهی عالی برای غلبه بر هر گونه اضطراب است. فرض کنید یک بیمار از دردی که حمله ممکن است ایجاد کند می ترسد. بیمار باید در مورد همین موضوع با جراح صحبت کند. جراح روش و مراحل کنترل درد را توضیح می دهد. علاوه بر این، پزشکان همچنین تکنیک های آرامش را پیشنهاد می کنند که برای بیماران بسیار مفید است.
لوازم ضروری را نیز بسته بندی کنید: بسته به مدت زمان اقامت، بیماران باید لیستی از اقلام ضروری مورد نیاز خود تهیه کنند. این موارد ممکن است شامل مسواک/خمیر دندان، شارژر موبایل، مسواک، لوسیون های پوست و غیره باشد. در صورت ماندن در شب، بیماران باید لباس های گشاد با خود حمل کنند که فشار و استرس در ناحیه کمر و شکم ایجاد نمی کند.
آماده سازی روده:
آماده سازی روده پیش نیاز ضروری هر عمل جراحی است. پزشکان معمولاً رژیم های مایع را برای تخلیه روده پیشنهاد می کنند. با این حال، در صورت وجود دستورالعمل های خاص، بیماران باید توجه داشته باشند و آن ها را با قاطعیت دنبال کنند.

بهبودی بعد از جراحی لاپاراسکوپی

بهبودی بعد از جراحی لاپاراسکوپی برای همه متفاوت است. هریک از ما به طور متفاوتی شفا می دهیم. انتظار بیمار، وسعت عمل جراحی، طول جراحی، جراح و مرکز درمانی همگی در نحوه بهبودی افراد بعد از جراحی لاپاراسکوپی نقش دارند.
لاپاراسکوپی معمولاً تحت بیهوشی عمومی انجام می شود. با یک برش کوچک در نزدیکی ناف است و شکم با گاز CO2 پر شده است. این کار شکم را بالا می برد و به متخصص زنان دید بهتری نسبت به اندام های لگن می دهد. اطلاعات زیر به پاسخگویی به سوالات متداول کمک می کند و به شما در درک برخی از تجربیات رایج که ممکن است بعد از عمل جراحی شما رخ دهد، کمک می کند.
مدت اقامت در بیمارستان
لاپاراسکوپی معمولاً به عنوان یک روز اقامت انجام می شود، اما اگر جراحی پیچیده یا طولانی باشد، ممکن است یک شب اقامت لازم باشد. اگر برداشتن روده یا برداشتن نسبی روده انجام شود، ممکن است مدت زمان اقامت در بیمارستان چندین روز تمدید شود. برخی از آن ها فقط چند روز طول می کشد تا از لاپاراسکوپی بهبود یابند، اما برخی دیگر ممکن است چند هفته طول بکشد تا به طور کامل بهبود یابد.
فعالیت بعد از جراحی
هیچ قانون استانداردی در مورد فعالیت بعد از عمل لاپاراسکوپی وجود ندارد. در برخی موارد، پزشک ممکن است رانندگی را به مدت دو هفته محدود کند. رانندگی را فقط زمانی شروع کنید که احساس کنید به اندازه کافی قوی هستید و می توانید در مواقع اضطراری وسیله نقلیه را متوقف کنید، در غیر اینصورت از شخصی بخواهید شما را هدایت کند. شنا و استحمام نیز محدود خواهد شد. در صورت احساس توانایی می توانید از پله ها استفاده کنید. هنگام شروع تمرینات معمول بعد از جراحی از عقل سلیم استفاده کنید و به تدریج فعالیت خود را پیش ببرید.
هر زن متفاوت است، بنابراین درجات مختلف بهبودی متفاوت است. احتمالاً بسیار خسته خواهید شد و به چرت زدن های زیادی احتیاج دارید. شما نباید در بستر باشید. در صورت حرکت سریع تر بهبود می یابید.
فعالیت جنسی
بسته به نوع عمل جراحی، باید دو تا چهار هفته از رابطه جنسی اجتناب شود. اگر شما هیسترکتومی یا جراحی در واژن داشته اید، باید حداقل شش هفته از رابطه جنسی اجتناب کنید تا قسمت فوقانی واژن به طور کامل بهبود یابد.
استحمام بعد از جراحی
ممکن است روز بعد از عمل دوش بگیرید.
مراقبت از زخم
زخم خود را خشک و تمیز نگه دارید. نیازی به کرم یا پماد خاصی نیست. برش های شما با بخیه ای در زیر پوست بسته می شود که به خودی خود حل می شود. سپس با باند و چسب جراحی پوشانده می شود. این از برش محافظت می کند و دو هفته یا بیشتر در محل باقی می ماند. با استفاده از آب و صابون و شستشوی ملایم می توان چسب را از بین برد. مقدار کمی خونریزی در محل های برش غیر معمول نیست.
خونریزی واژن
لکه بینی واژن ممکن است چند هفته طول بکشد و باید برطرف شود. با این حال، خونریزی شدید، افزایش خونریزی یا ترشحات بدبو طبیعی نیست و باید از پزشک تان کمک بگیرید.
گلو درد
برخی از بیماران دچار گلودرد از لوله ای می شوند که در حین بیهوشی قرار می گیرد. قرص های گلو یا چای گرم به تسکین ناراحتی کمک می کند و این در عرض چند روز برطرف می شود.
درد بعد از جراحی
وقتی از بیهوشی در اتاق ریکاوری خارج می شوید ، ممکن است کمی درد داشته باشید. حتماً صحبت کنید تا بتوانید درد خود را به درستی مدیریت کنید. بیرون آمدن از بیهوشی نیز باعث می شود احساس سرما کنید. اگر سرد هستید، پتوهای گرم بیشتری بخواهید. در بیشتر موارد، نسخه داروهای ضد درد به شما داده می شود تا در خانه مصرف کنید. در صورت امکان، این نسخه را قبل از ترخیص پر کنید.
چند روز اول پس از عمل، مقداری پاراستامول و ایبوپروفن را در خانه مصرف کنید. داروهای تجویزی باید کم مصرف شوند زیرا باعث یبوست می شوند. گاهی اوقات بی دردی مخدر می تواند به خواب شبانه کمک کند. استفاده از بسته حرارتی در قسمت تحتانی شکم بی خطر است. سرفه می تواند ناراحت کننده باشد. قرار دادن بالش روی شکم برای حمایت از شکم در هنگام سرفه می تواند مفید باشد.

نتیجه گیری

با توجه به مطالب مذکور هر گونه سوال یا پیشنهادی در این خصوص دارید می توانید در انتهای این مقاله در بخشی تحت عنوان دیدگاه مطرح نمائید تا در اولین فرصت توسط دکتر جلالی پاسخ مناسبی ارائه شود.

هم چنین در نظر داشته باشید که برای دستیابی به نتیجه ای مطلوب باید از فردی متخصص و متبحر در این زمینه کمک بگیرید.

دکتر مهدی جلالی

دکتر مهدی جلالی

متخصص جراحی عمومی / فلوشیپ لاپاروسکوپی پیشرفته
– عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران
– عضو انجمن جراحان چاقی جهان
– فعالیت بیش از 20 سال در زمینه انواع جراحی چاقی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.